GÜÇ VE HAK

Herkes ölür ama herkes gerçekten yaşamaz. Her şeyi dengede tutmak iyidir. Her şeyi uyumlu tutmak daha iyidir. –Victor Hugo-
Hayat, denge üzerine kurulu. Bunu, yaşadığımız gezegenin de içinde bulunduğu güneş sisteminden tutun, yeryüzündeki ekosisteme, canlılar arası iletişime kadar her yerde görebilirsiniz. Gerek doğada, gerek birey olarak içsel denge ya da bireyler arası ilişkide denge bozulduğunda sistemde arızaların çıkması kaçınılmaz bir durum. Burada özellikle son bahsettiğim, kişiler arası ilişkilerde dengenin bozulması üzerinde durmak istiyorum. Bunun tam da merkezinde, “Adalet” duygusu var. David Rock’ın “Sosyal Tehdit ve Ödüller” Modeli’nde dile getirdiği beş temel değerden biri olan “Adalet” kavramı, sürdürülebilir ilişki açısından belki de en kritik bir faktör. İnsan olmanın gereklerini yerine getiren, buna önem veren insanların adalet duygusu çok yüksektir. Erdemli bireyler, kendilerine haksızlık yapılmasını kabullenmeyecekleri gibi diğerlerine de haksızlık yapmaktan kaçınırlar.
Ancak, ünlü filozof Platon der ki: “Haklı olmak yetmez, güçlü olmak da gerekir.” İşte, denge kavramı burada devreye giriyor ve önem kazanıyor. Kabul görmek, saygınlık elde etmek için haklı olmak gerekir ama tek başına haklı olmak yetmez. Hayatta kalabilmek, mücadele edebilmek için aynı zamanda güçlü olmak gerekir. Güçlü olmanın karşılığı, yaşadığımız dönemde her ne kadar “Maddi Güç” olarak düşünülse de gerçekte sadece bununla sınırlı değildir. Fiziksel ve mental olarak kendini güçlendirmek yani spor yapmak, sağlıklı beslenmek, hobilere sahip olmak, işiyle ilgili alanda uzmanlaşmak, okumak, daha çok okumak, bilgilenmek dolayısıyla entelektüel olarak da güçlenmektir.
Hayatta başarı için, mutluluk için, bir çok faktör, yetkinlik, beceri gerekebilir. Çok çalışmak, zeka, kazanma arzusu, disiplin, iletişim becerisi, vb… Listeyi uzatmak mümkün ama kişiler arası iletişimi sağlıklı yönetmek için güç ve hak dengesine çok dikkat edilmeli.
Unutmadan, şunu da hatırlatalım… Sadece güce sahip olarak her şeyi elde edebileceğini düşünenler için Machiavelli der ki: “Elinizde güçten başka bir şey yoksa onun kullanımı bir güçlülük göstergesi değil, zayıflık göstergesi olacak ve kullananı zayıflatacaktır.”
Bir zamanlar, bir reklam filminde dediği gibi: “Kontrolsüz güç, güç değildir.”